Türkçeden Ukraynaca’ya çeviri özellikle 2022 sonrası artan bir ihtiyaca dönüştü. Türkiye’ye gelen Ukraynalıların sayısı ve karşılıklı belge alışverişi bu yön için çevirinin günlük araç haline gelmesini sağladı. Ukraynaca Rusça’dan ayrı bir dildir; ortak Doğu Slav kökünden gelirler ama farklı standartlara sahiptir.
İki dil yakın akrabadır ama ayrıdır. Çıktının Ukraynaca olduğunu doğrulamak için bazı belirleyici harflere bakmak yeterlidir:
Çıktıda “ї” veya “є” görüyorsanız Ukraynaca’dır. 2014 sonrası ve özellikle 2022 sonrası Ukrayna’da Ukraynaca kullanımı arttı; Rusça’dan açık bir mesafelenme yaşandı.
Ukraynaca yedi hal kullanır. Türkçenin altı haliyle hizalanır; yedinci olarak vokativ (kličniy) eklenir. Ukraynaca’da vokativ Rusça’dan daha aktif kullanılır.
Hal sistemi paralelliği motorun doğru ek seçmesini kolaylaştırır.
Ukraynaca’da üç cinsiyet vardır: eril, dişil, nötr. Geçmiş zaman fiili özne cinsiyetine göre çekilir.
Türkçedeki tek “gittim” Ukraynaca’da iki ayrı yapıya dönüşür. Çıktıda gönderenin cinsiyetini doğrulamak gerekir; motor genelde erkek varsayar.
“Arkadaşlarımdan” Türkçede tek kelimedir; Ukraynaca’da:
Sonuç: “від моїх друзів”. Türkçe tek kelime, Ukraynaca üç sözcük.
Ukrayna’nın güneyi (Kırım ve civarı) yüzyıllarca Osmanlı etki alanında kaldı. Kırım Hanlığı 1441-1783 arasında Osmanlı’nın vassal devletiydi; Türkçe konuşan bir Tatar nüfusu Ukrayna topraklarında yüzyıllarca yaşadı.
Bu temas Ukraynaca’ya Türkçe etkili kelimeler kazandırdı:
“Kazak” kelimesi özellikle ilginçtir; Türkçe “kazak” (özgür, başıboş) kelimesinden gelir ve Ukrayna’nın Kazaklarına (Cossacks) ad olmuştur.
Ukraynaca’da “sen-siz” ayrımı vardır:
İş ortamında “Ви” kullanmak Türkçedeki “siz” formuna karşılık gelir.
E-posta açılışı:
Kapanış: “З повагою” (Z povagoyu, Saygılarımla), “З найкращими побажаннями” (En iyi dileklerimle).
Türkiye’deki Ukrayna topluluğu. 2022 sonrası Ukrayna’dan Türkiye’ye gelen kişi sayısı arttı. Türkiye’de yaşayan Ukrayna vatandaşları için resmi belgeler, oturma izni, vergi yazışmaları için Türkçeden Ukraynaca’ya çeviri günlük gereklilik. Yeminli tercüman resmi süreçlerde gereklidir.
Türk-Ukrayna ticareti. Karadeniz üzerinden yoğun ticaret. Tahıl alımı, müteahhitlik hizmetleri, savunma sanayi (Bayraktar TB2 örneği), turizm. İş yazışmalarında Ukraynaca çeviri devreye girer.
Ukrayna turizmi. Ukrayna’dan Türkiye’ye gelen turistler 2022 öncesi düzenli akış sağlıyordu. Savaş sonrası bu akış değişti ama Türkiye’ye gelen Ukraynalı sayısı yine de yüksek. Otel, restoran sektörü için Türkçeden Ukraynaca’ya çeviri.
Mülteci ve sığınmacı süreçleri. 2022 sonrası Ukraynalı sığınmacılar için belge çevirisi gerekebilir. Hem Ukrayna’da kalan akrabalarla iletişim hem Türkiye’deki resmi başvurular için.
Akademik araştırma. Slavik dilbilim, Karadeniz tarihi, Kırım çalışmaları, Osmanlı-Slav ilişkileri konularında Türk akademisyenlerin Ukraynalı kurumlara gönderdiği metinler için çeviri.
Tahıl ve gıda sektörü. Ukrayna dünya tahıl üreticilerinden biri; Türkiye Ukrayna’dan buğday, mısır, ayçiçeği yağı ithal eder. Ticari belgelerde Ukraynaca çeviri ortaya çıkabilir.
Kırım Tatar diasporası. Türkiye’de yaşayan Kırım Tatar topluluğu Ukrayna ile bağ taşır. Belge çevirileri için yeminli tercüman.