Türkçeden İsveççe’ye çevirenler için iki gözlem dikkat çekicidir. Birincisi: çıktı kompakt kalır. İsveççe Almanca veya Rusça gibi şişen dillerden değildir; cümle uzunluğu Türkçe’den çok genişlemez. İkincisi: bazı kelimeler tanıdık çıkar. “Kiosk” (kiosk – köşk), “kalabalik” gibi Türkçe kökenli az sayıda ama belirgin kelime İsveççe’de yaşar.
Türkçeden İsveççe’ye çeviride uzunluk artışı diğer Avrupa dillerine kıyasla az. Çünkü İsveççe gramer açısından sadeleşmiş bir Cermen dilidir; eski karmaşık çekimler büyük ölçüde kaybolmuş.
Karşılaştırma:
Bu özellik özellikle sosyal medya gönderileri, sertifika satırları, dar formatlar için pratik avantaj sağlar.
“Arkadaşlarımdan” Türkçede tek kelimedir; İsveççe’de parçalanır:
Sonuç: “från mina vänner”. Türkçe tek kelime, İsveççe üç sözcük.
İsveççe’de iki cinsiyet vardır: ortak (en) ve nötr (ett). Almanca’nın üçlü sisteminden (der/die/das) farklı; eski dişil ve eril birleşmiş, “ortak” cinsiyetini oluşturmuş.
Tanımlığın belirli formu kelimenin sonuna eklenir; Bulgarca, Romence ve diğer İskandinav dilleri ile aynı yapıda. Türkçedeki belirsizlik İsveççe’ye çevrilirken motor karar verir:
İsveççe’de cümlenin çekimli fiili her zaman ikinci konumda gelir; bu “V2” kuralıdır.
Türkçenin esnek sırası İsveççe’ye çevrilirken motor V2 kuralını otomatik uygular.
İsveç Kralı XII. Karl, 1709’daki Poltava Savaşı’nda Ruslara yenilince Osmanlı’ya sığındı. Bender (bugün Moldova’da) ve Edirne’de 1709-1714 arasında beş yıl kaldı. Bu süre boyunca İsveçli askerler ve sivilleri Osmanlı’da Türklerle iletişim kurdu; Türkçe kelimeler İsveççe’ye geçti.
Bu olaydan kalan İsveççe’deki Türkçe kökenli kelimeler:
“Kiosk” özellikle ilginç; Türkçedeki “köşk” kelimesi Fransızca üzerinden değil, İsveç-Almanya yoluyla Avrupa dillerine yayıldı. Bugün dünyanın çoğu dilinde “kiosk” küçük satış noktası anlamına gelir.
İsveççe’de “sen-siz” ayrımı eskiden katıydı ama modern dönemde gevşedi. 1960’lardaki “du-reformen” (sen-reformu) sonrası iş ortamında bile “du” (sen) kullanmak yaygınlaştı.
Bu özellik Türkçedeki katı “sen-siz” ayrımından farklıdır. Türkçe metninizde “siz” formunu kullansanız bile İsveççe çıktı genelde “du” kullanır; bu modern İsveç kültürünün doğal yansıması.
E-posta açılışı:
Kapanış: “Med vänlig hälsning” (en yaygın), “Vänliga hälsningar” (Dostça selamlarımla), “Mvh” (kısaltma, modern e-posta).
İsveç’te yaşayan Türkler. Yaklaşık 100.000 Türk asıllı vatandaş İsveç’te yaşar. Türkiye’deki belgelerin İsveççe’ye çevirisi (vatandaşlık başvurusu, evlilik, miras, oturma izni) İsveç resmi kurumlarına başvurularda gerekir.
İsveç’te iş başvurusu. Mühendislik, IT, sağlık alanlarında Türk profesyoneller İsveç’e gidiyor. CV (CV İsveççe veya İngilizce), niyet mektubu için Türkçeden İsveççe’ye çeviri başlangıç adımı.
Vergi ve göç süreçleri. Skatteverket (vergi), Migrationsverket (göç), Försäkringskassan (sosyal güvenlik) yazışmaları İsveççe ile yapılır. Resmi belgelerde yeminli tercüman gerekir.
İskandinav iş bağları. IKEA, H&M, Ericsson, Volvo, Spotify, Electrolux gibi büyük İsveç markaları Türkiye’de güçlü varlık gösterir. İş yazışmalarında çoğunlukla İngilizce yeterli ama yerel ofislerle iletişimde İsveççe kullanılabilir.
Mülteci süreçleri. Türkiye’den İsveç’e iltica başvurusu yapanlar için belge çevirisi süreçte kritik. Profesyonel tercüman gerektirir; ön anlam için makine çevirisi kullanılır.
Akademik araştırma. Lund Üniversitesi, Uppsala Üniversitesi, Stokholm Üniversitesi Türk öğrenci ve araştırmacılar için tercih edilen yerler. Akademik metin için ön çeviri makine ile yapılabilir; nihai akademik kalite için İsveçce dil editörü gerekir.