Galce çevirinin ilk şaşkınlığı isimlerle başlar. Galce’de bir yer adı bazen 50 harfi geçebilir. Galler’de bir köyün adı “Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch”tur; 58 harftir ve dünyanın bir kelimeyle yazılan en uzun yer adlarından biridir. Bu özellik Galce’nin kendine has bir mantığa sahip olduğunu gösterir; harfler tek başına okunmaz, kombinasyonlar farklı sesler oluşturur.
Galce 28 harfli alfabe kullanır. Bazı harfler iki harfin birleşimi olarak sayılır:
“Ll” sesi özellikle ünlüdür; başka hiçbir Avrupa dilinde tam karşılığı yoktur. Dilini damağa koyup hava üflemekle çıkar; Türkçe konuşan biri için ilk başta zordur.
Galce’de “y” harfi sesli harf olarak çalışır; “u” gibi okunabilir.
Galce’nin Hint-Avrupa dilleri arasında en sıra dışı özelliği “kelime başı mutasyonudur”. Bir kelimenin ilk harfi cümlenin yapısına ve önündeki kelimeye göre değişir:
Aynı kök kelime dört farklı şekilde yazılır. Bu mutasyon kuralı Galce’nin imzasıdır ve sözlükte kelime aramayı zorlaştırır; çünkü “gath” diye bir kelime aramak, sözlükte “cath” altında bulunur.
Çeviri motoru bu mutasyonları otomatik uygular. Çıktıdaki kelimenin temel formu hangi olduğunu bilmek için Galce dilbilgisi rehberi gerekir.
Galce’de standart cümle yapısı fiil-özne-nesne’dir; bu yapı Avrupa dilleri arasında nadirdir. Türkçedeki özne-nesne-fiil sırasından farklı bir mantık.
Türkçeden çeviride yapı dönüşümü gerekir; motor cümlenin sırasını yeniden kurar.
Galce, Brittonik kolun bir üyesi olarak Kelt dilleri ailesindendir. Aynı ailenin diğer üyeleri:
Kelt dilleri Britanya Adaları’nda Roma öncesi konuşulan dillerdir; Anglo-Sakson istilasından sonra İngilizce’nin baskısıyla geriledi. Galler’in dağlık coğrafyası Galceyi Kelt dilleri arasında en canlı kalmasını sağladı.
Bugün Galce yaklaşık 900.000 kişi tarafından konuşulur; bunun çoğu Galler’de yaşar.
Doğrudan tarihi temas yok denecek kadar az. Galler ve Türkiye arasında modern dönemde diplomatik ve ticari ilişki normal düzeyde sürdü; ortak kelime hazinesi yoktur.
İlginç bir not: Türkçedeki bazı kelimeler İngilizce yoluyla Galce’ye geçti. “Coffee” Galce’de “coffi” olarak yazılır; “yoğurt” “iogwrt”tur. Bunlar Türkçe’den dolaylı olarak ulaşan kelimelerdir.
Galler turizmi. Cardiff, Snowdonia Ulusal Parkı, Conwy Kalesi gibi destinasyonlar Türk turistlere ulaşılabilir hale geldi. Galler resmi olarak iki dildir; tabelalar İngilizce ve Galce yan yana yazılır. İletişim İngilizce ile yürür ama Galce yazıyı tanımak yararlıdır.
Galler’de eğitim. Cardiff Üniversitesi, Bangor Üniversitesi, Aberystwyth Üniversitesi Türk öğrenciler için tercih edilen yerler. Çoğunlukla İngilizce eğitim verilir ama Galce dersleri ve kültürel etkinlikler vardır.
Galce dilbilim. Akademik çevrelerde Kelt dilleri çalışmaları yapanlar için Galce kaynaklara erişim önemlidir. Türkiye’de Kelt dilbilim çok küçük bir alandır.
Galce müzik ve film. S4C (Galce televizyon kanalı), Galce müzik geleneği (Welsh choir) küçük ama canlı bir kültürel ekosistem oluşturur. Bu içeriklerin Türkçeye çevrilmesi özel bir akademik veya kültürel ilgi gerektirir.
İngiltere’de Galler kökenli Türkler. Birleşik Krallık’ta yaşayan Türk topluluğu içinde Galler’de yaşayanlar küçük bir gruptur. Bu kişiler için Galce belgeler (oturma izni, vergi yazışması) zaman zaman ortaya çıkabilir; ama çoğunlukla İngilizce belge yeterli olur.