Hintçe çevirinin ilk dikkat çeken yanı yazımıdır. Devanagari (देवनागरी) alfabesi Latin alfabesine benzemez; kıvrımlı, dengeli, üstte yatay bir çizgiyle birbirine bağlanan harfler şeklindedir. “नमस्ते” (namaste, merhaba) yazısında üstteki düz çizgi tüm harfleri birbirine bağlar; bu yazı sisteminin görsel imzasıdır.
Devanagari soldan sağa yazılır; bu da Türkçe okuyana rahat gelir. Her harf bir hece taşır:
Yani temel harf zaten “a” ünlüsünü içeriyor; başka bir ünlü istiyorsanız işaretle değiştiriyorsunuz. Türkçedeki harf-ses ilişkisinden farklı bir mantık. Bu sistem Sanskritçe’den miras kalmıştır ve Hindistan, Nepal alt kıtasında onlarca dil için kullanılır.
Devanagari’da 11 ünlü ve 33 ünsüz vardır; toplam 44 temel sembol artı bağlama işaretleri. İlk başta zor görünür ama sistemli olduğu için birkaç günde okuma seviyesine gelinebilir.
Hintçe, İngilizce ile aynı dil ailesindendir: Hint-Avrupa. Türkçe ise farklı bir ailedendir. Bu yüzden Hintçe’nin İngilizce ile yapısal benzerliği Türkçe ile benzerliğinden daha fazladır.
İlginç olan, bazı temel kelimelerin İngilizce ile akrabalığı net görünür:
Bu kelimeler binlerce yıl önce Hint-Avrupa ana dilinden ayrı kollara dağılmış ortak köken parçalarıdır. Sanskritçe ve Latince akraba dillerdir; Hintçe Sanskritçe’den evrilmiştir.
Hintçe’de iki cinsiyet vardır: eril ve dişil. Cinsiyet kelime sonundan tahmin edilebilir ama istisnalar çoktur.
Sıfatlar isme uyar, fiiller özneye göre çekilir. “İyi oğlan” “acchā laṛkā” (अच्छा लड़का), “iyi kız” “acchī laṛkī” (अच्छी लड़की) olur; sıfat eki cinsiyete göre değişir.
Türkçeden Hintçe’ye çeviride motorun cinsiyet bilgisi yaratması gerekir. Bağlam belli değilse seçim rastgele olur; çıktıyı kontrol etmek lazım.
Hintçe’de “sen” üç farklı şekilde söylenir:
Yanlış formu seçmek ciddi sosyal hata olur. Yeni tanışılan biriyle “tū” demek hakaret sayılır. İş ortamında “āp” standarttır.
Çeviri çıktısı genelde “āp” kullanır; güvenli orta yol. Yakın bir arkadaşa mesaj yazıyorsanız “tum” formuna manuel geçmek gerekebilir.
Tarih boyunca Türk-İslam etkisi Hindistan’da güçlü oldu. Babürlüler (Mughals) 1526’da Hindistan’ın kuzeyini ele geçirdi ve 300 yıldan fazla yönetti. Sarayda Farsça resmi dil, Türkçe asker dili, Hintçe halk dili olarak kullanılıyordu. Bu yapı “Hindustani” denilen karma dilin doğmasına yol açtı; bugün Hintçe ve Urduca aynı temelden gelir.
Türkçe’den Hintçe’ye geçen kelimeler:
Bu yoğunluk Türkçe konuşana Hintçe’yi tamamen yabancı yapmaz; bazı kelimeleri tanırsınız. Çevirde karşılaşırsınız.
Bollywood ve Hint dizileri. Türkiye’de uzun dönem yayınlanan Hint dizileri (özellikle 2000’ler ve 2010’lar) Hintçe’ye merakı canlı tuttu. Şarkı sözleri, dizi diyalogları için meraklılar makine çevirisi kullanır.
Hindistan IT sektörü. Bangalore, Hyderabad, Pune Hindistan’ın yazılım merkezleri. Türk firmalarının Hint outsourcing ortakları olabilir. İletişim çoğu zaman İngilizce’dir ama bazı yerel belgeler Hintçe çıkar.
Hindistan turizmi. Türk turistlerin Hindistan rotaları arttı: Delhi, Tac Mahal, Goa, Kerala. Otel ve turist hizmetlerinde İngilizce yeterli olur ama yerel hayata erişim için Hintçe pratik.
Akademik araştırma. Babürlüler tarihi, Hindistan-Pakistan bölünmesi, Güney Asya çalışmaları için Hintçe kaynaklara erişim gerekir.
Yoga ve Ayurveda. Bu alanlarda kavramsal kelimeler Sanskritçe-Hintçe kökenlidir. “Asana”, “pranayama”, “chakra”, “namaste” gibi terimleri orijinal bağlamlarında anlamak için Hintçe arka plan yararlıdır.