Türkçeden Japonca’ya çeviri çoğu Doğu Asya diline kıyasla daha akıcı bir deneyimdir. İki dil farklı ailelerden gelir ama yapısal benzerlikler şaşırtıcıdır. Cümle yapısı aynı (özne-nesne-fiil), tanımlık yok, cinsiyet yok, eklemeli yapı paralel. Bu özellikler çıktının kalitesini destekler.
Japonca cümle yapısı Türkçeye benzer: özne-nesne-fiil. Bu özellik Türkçeden çeviride büyük rahatlık sağlar; cümleler benzer sırayla kurulur.
Türkçeden Japonca’ya yapı dönüşümü minimaldir; Türkçeden İngilizce’ye çevirinin gerektirdiği yapı yeniden kurma yükü Japonca’da yoktur.
Japonca yazımı üç sistemi karıştırır:
Türkçe çeviri çıktısında üç sistem yan yana görünür. Türkçe yer adları, isimler, marka isimleri Katakana ile yazılır:
Bir Türk konuşan Japonca çıktıda kendi memleket adının Katakana ile yazıldığını görür; bu doğal Japonca yazımıdır.
Japonca’da saygı sistemi (keigo) karmaşıktır. Aynı cümle üç ayrı düzeyde söylenebilir:
Hangi düzey doğrudur? Konuşulan kişiye, yaş ve mevki farkına, durumun resmiyetine bağlı.
Çıktı genelde “kibar” düzeyde gelir. Bu güvenli orta yol; çoğu durumda kabul edilir. İş e-postası için bu düzey doğru. Ancak çok resmi metinde (müşteri yazışması, müdür mektubu) saygı düzeyi (尊敬語) gerekebilir; çıktıyı bir Japonca bilen kişiye kontrol ettirmek iyi olur.
“Arkadaşlarımdan” Türkçede tek kelimedir; Japonca’da:
Sonuç: “私の友達から” (watashi no tomodachi kara, benim arkadaşlardan). Japonca tanımlık ve çoğul ekleri kullanmaz; bilgi ekonomisi farklı çalışır.
19. yüzyılda dilbilim camiasında “Altay teorisi” tartışması canlıydı; Türkçe, Moğolca, Korece, Japonca ortak köken iddiası vardı. Bu hipotez bugün büyük ölçüde reddedilmiş durumda. Akrabalık değil, tipolojik benzerlik veya komşuluk etkisi olarak değerlendiriliyor.
Pratik açıdan yapısal benzerlikler şunlardır:
Bu paralellikler Türkçeden Japonca’ya çevirinin neden çoğu Asya diline kıyasla daha temiz çıktığını açıklar.
Türk firmaları Japon pazarında. Türk otomotiv yan sanayi, gıda, tasarım firmaları Japonya pazarına açılmaya çalışır. Ürün açıklamaları, sunumlar, tanıtım metinleri için Türkçeden Japonca’ya çeviri başlangıç noktası; profesyonel yerelleştirme nihai metin için gerekir.
Japon turistleri için içerik. İstanbul, Kapadokya, Antalya’ya gelen Japon turist sayısı arttı. Otel açıklamaları, restoran menüleri, müze rehberleri için Türkçeden Japonca’ya çeviri yararlı.
Türk dizileri Japonya’da. Türk yapımları Japonya’da yayınlanmaya başladı. Altyazı çevirisi profesyonel iş gerektirir; ama tanıtım metinleri ve basın bültenleri için makine çevirisi başlangıç olabilir.
Anime ve manga ihracatı. Türk yayıncıların manga eserleri için Japonya pazarına teklif metni hazırlama. Yine profesyonel destek gerekir.
Akademik bağlar. Tokyo Üniversitesi, Kyoto Üniversitesi Türk akademisyenler için işbirliği partnerleri. Japon Çalışmaları Anabilim Dalı Türkiye’de mevcut; akademik metin için ön çeviri makine ile yapılabilir.
Üniversite başvuruları. Japonya’ya öğrenim için giden Türk öğrenciler için belge çevirisi. Resmi süreçlerde yeminli tercüman gerekir.
Otomotiv ve teknoloji bağları. Toyota, Honda, Sony, Panasonic gibi Japon firmalarının Türkiye varlığı. İş yazışmalarında çoğunlukla İngilizce yeterli ama yerel ofislerle iletişim Japonca olabilir.